Wat is de onbalansmarkt?
De onbalansmarkt is een mechanisme dat TenneT gebruikt om het elektriciteitsnet stabiel te houden. De onbalansmarkt zorgt ervoor dat er altijd evenveel elektriciteit wordt opgewekt als dat er wordt gebruikt. Dat is belangrijk, omdat elektriciteit meteen moet worden verbruikt zodra het wordt opgewekt. Energie-installaties kunnen hierop inspelen. Dit gebeurt op basis van de onbalansprijs. Die prijs verandert steeds en is pas definitief na afloop van elk kwartier.
Hoe werkt de onbalansmarkt?
Alle bedrijven die elektriciteit maken of leveren, zoals zonneparken of energieleveranciers, moeten elke ochtend een dag van tevoren doorgeven hoeveel elektriciteit ze verwachten te maken of te gebruiken. Dit noemen we een nominatie en gebeurt op de dagmarkt.
Maar wat er echt gebeurt, is vaak anders dan de inschatting. Bijvoorbeeld omdat het weer anders is dan verwacht (zoals bij zonneparken) of omdat er meer of minder elektriciteit wordt gebruikt dan gedacht. Hierdoor ontstaat er een verschil tussen wat er verwacht werd en wat er echt gebeurt. Dit noemen we onbalans. Dan is er soms te veel of te weinig elektriciteit op het net.
TenneT is verantwoordelijk voor het in evenwicht houden van het elektriciteitsnet. Als er onbalans is, grijpt TenneT in. Dat doen ze onder andere via de onbalansmarkt. Op die markt kopen of verkopen bedrijven elektriciteit om het verschil op te lossen.
Onbalansprijzen
Op de onbalansmarkt veranderen de prijzen steeds. Hoeveel je krijgt of betaalt, hangt af van hoeveel onbalans er is in het elektriciteitssysteem.
Als er te veel elektriciteit is, kan de prijs negatief worden. Dat betekent dat je moet betalen om elektriciteit aan het net te leveren. Is er juist te weinig elektriciteit? Dan kan de prijs heel hoog worden. In dat geval verdien je geld als je elektriciteit levert.
Deze prijzen zorgen ervoor dat bedrijven hun nominaties goed volgen. Zo blijft het elektriciteitssysteem stabiel en in evenwicht.
Zijn onbalansprijzen direct zichtbaar?
Nee. De echte onbalansprijzen worden pas enkele minuten tot uren na levering bekendgemaakt. Je weet op het moment van curtailment dus nog niet exact wat de prijs zal zijn.
Omdat je bij curtailment op het juiste moment minder elektriciteit wil leveren, maakt Repowered gebruik van voorspellingen (forecasts) om beslissingen te nemen. Maar hier zitten wel risico’s aan, omdat een voorspelling niet altijd precies klopt.